Zonnepanelen aan de muur: een slim alternatief voor het dak?
Niet elk dak is geschikt voor zonnepanelen. Misschien ligt het dak verkeerd georiënteerd, valt er veel schaduw op of is er te weinig ruimte. In dat geval kunnen zonnepanelen aan de muur een interessant alternatief zijn. Ze worden verticaal tegen een gevel geplaatst en zetten, net als panelen op het dak, zonlicht om in elektriciteit.
Wat zijn zonnepanelen aan de muur?
Zonnepanelen aan de muur — ook gevelzonnepanelen genoemd — worden met een montagesysteem aan de buitenzijde van een woning of gebouw bevestigd. Ze kunnen deel uitmaken van een geventileerde gevel of zichtbaar op de bestaande gevel worden gemonteerd. Er bestaan ook systemen waarbij de panelen geïntegreerd zijn in het gevelontwerp.
De werking is dezelfde als bij gewone zonnepanelen. De panelen produceren gelijkstroom, die een omvormer omzet in wisselstroom voor gebruik in huis. Overtollige elektriciteit kan, afhankelijk van je installatie en de geldende regels, naar het elektriciteitsnet worden geïnjecteerd of lokaal worden opgeslagen.
De voordelen van zonnepanelen op een gevel
- Een alternatief wanneer het dak niet geschikt is: een gevel kan extra plaats bieden als het dak te klein is, veel schaduw krijgt of niet geschikt is voor een installatie.
- Een aanvulling op dakpanelen: gevelpanelen kunnen de totale productiecapaciteit van een gebouw verhogen.
- Productie op andere momenten: een verticale installatie kan een ander productieprofiel hebben dan panelen op een schuin dak. De opbrengst hangt sterk af van de oriëntatie, de omgeving en het seizoen.
- Een geïntegreerde uitstraling: sommige systemen kunnen architecturaal in de gevel worden verwerkt en tegelijk een functie vervullen als gevelbekleding.
- Geen extra grond nodig: de gevel wordt benut zonder plaats op de tuin of het terrein in te nemen.
Waarop moet je letten?
Een verticale installatie krijgt doorgaans minder direct zonlicht dan een goed georiënteerde installatie op een schuin dak. Daardoor kan de jaaropbrengst lager liggen. Dat is niet in elke situatie hetzelfde: de ligging van de gevel, schaduw van bomen of omliggende gebouwen en de gebruikte panelen spelen allemaal een rol.
Ook de staat van de gevel is belangrijk. De muur en de bevestiging moeten het gewicht van de installatie kunnen dragen en bestand zijn tegen windbelasting. Een installateur kan nagaan of de gevel geschikt is en welk montagesysteem nodig is. Bij een geventileerde gevel moet bovendien voldoende ruimte voor ventilatie achter de panelen behouden blijven.
Verder zijn er praktische aandachtspunten, zoals de plaats van de bekabeling, de omvormer en eventuele thuisbatterij. Denk ook na over onderhoud en bereikbaarheid: panelen op een gevel kunnen moeilijker te reinigen of te controleren zijn dan panelen op een toegankelijk dak.
Vergunningen en regels in België
De regels voor zonnepanelen aan een gevel kunnen verschillen naargelang het gewest, de gemeente en het type gebouw. Bij beschermde gebouwen, woningen in een beschermd stads- of dorpsgezicht of gevels aan de straatzijde kunnen bijkomende voorwaarden gelden. Vraag daarom vooraf informatie bij je gemeente en laat controleren of er een vergunning of melding nodig is.
Bij een appartement of mede-eigendom is doorgaans ook overleg met de vereniging van mede-eigenaars nodig, omdat de gevel meestal een gemeenschappelijk deel is. Laat daarnaast nagaan welke technische en elektrische voorschriften voor jouw installatie van toepassing zijn.
Is een gevelinstallatie rendabel?
De rendabiliteit hangt af van de aankoop- en installatieprijs, de verwachte stroomproductie, je eigen elektriciteitsverbruik en de voorwaarden voor eventuele injectie op het net. Omdat de opbrengst sterk verschilt van gebouw tot gebouw, is een berekening op maat aangewezen. Laat daarbij niet alleen de hoeveelheid zonlicht bekijken, maar ook de mogelijke schaduw en de oriëntatie van de gevel.
Vergelijk meerdere offertes en vraag om een inschatting van de jaarlijkse productie. Een betrouwbare installateur licht ook de gebruikte materialen, de garanties, de bevestiging en de verwachte onderhoudskosten toe.
Conclusie
Zonnepanelen aan de muur kunnen een goede oplossing zijn wanneer het dak weinig mogelijkheden biedt, of wanneer je de productie van een bestaande installatie wilt aanvullen. De opbrengst is niet automatisch gelijk aan die van dakpanelen en de technische en regelgevende aandachtspunten verdienen zorgvuldige controle. Met een analyse van de gevel en een berekening op maat ontdek je of zonnepanelen voor jouw woning een zinvolle keuze zijn.
Zonnepanelen aan de muur: 9 tips voor een veilige en rendabele installatie
- Kies een muur met veel zon en weinig schaduw.
- Een zuidgerichte gevel levert meestal het meest op.
- Controleer of de muur stevig genoeg is.
- Laat de draagstructuur professioneel berekenen.
- Voorzie voldoende ruimte achter de panelen voor ventilatie.
- Hou rekening met een lagere opbrengst dan op een goed dak.
- Controleer lokale regels en eventuele vergunningsplicht.
- Gebruik geschikte gevelbeugels en weerbestendige bevestigingen.
- Laat de elektrische aansluiting door een erkende installateur uitvoeren.
Kies een muur met veel zon en weinig schaduw.
Kies voor zonnepanelen aan de muur een gevel die veel zon krijgt en zo weinig mogelijk schaduw heeft. Bomen, naburige gebouwen, dakranden of andere obstakels kunnen de opbrengst verminderen, zeker wanneer ze op bepaalde momenten van de dag zonlicht wegnemen. Laat daarom vooraf bekijken hoeveel zon de muur doorheen het jaar ontvangt en welke oriëntatie het meest geschikt is.
Een zuidgerichte gevel levert meestal het meest op.
Een zuidgerichte gevel vangt doorgaans het meeste zonlicht op en levert daarom meestal de hoogste opbrengst op. Toch spelen ook de hellingshoek, eventuele schaduw van gebouwen of bomen en de plaatselijke omstandigheden een rol. Laat de gevel daarom vooraf beoordelen om een realistische inschatting van de opbrengst te krijgen.
Controleer of de muur stevig genoeg is.
Controleer vóór de plaatsing of de muur stevig genoeg is om het gewicht van de zonnepanelen en het montagesysteem te dragen. Ook windbelasting en de staat van het metselwerk spelen een rol. Laat de gevel daarom vooraf beoordelen door een vakman, zeker bij oudere muren of beschadigd pleisterwerk. Zo vermijd je schade aan de gevel en zorg je ervoor dat de installatie veilig bevestigd kan worden.
Laat de draagstructuur professioneel berekenen.
Laat de draagstructuur professioneel berekenen voordat je zonnepanelen aan de muur laat plaatsen. De panelen, het montagesysteem en de windbelasting oefenen samen extra krachten uit op de gevel. Een stabiliteitsingenieur of gespecialiseerde vakman kan controleren of de muur en de bevestigingspunten dat gewicht veilig kunnen dragen en welk montagesysteem geschikt is. Zo verklein je het risico op schade aan de gevel of een onveilige installatie.
Voorzie voldoende ruimte achter de panelen voor ventilatie.
Voorzie voldoende ruimte tussen de zonnepanelen en de muur, zodat de lucht achter de panelen kan circuleren. Die ventilatie helpt warmte af te voeren, wat belangrijk is voor een goede werking en levensduur van de installatie. Volg de richtlijnen van de fabrikant en laat de montageruimte bepalen door een erkende installateur.
Hou rekening met een lagere opbrengst dan op een goed dak.
Hou er rekening mee dat zonnepanelen aan een muur meestal minder elektriciteit opwekken dan panelen op een goed georiënteerd en weinig beschaduwd dak. Doordat ze verticaal staan, vangen ze doorgaans minder zonlicht op. De precieze opbrengst hangt wel af van de oriëntatie van de gevel, eventuele schaduw en de plaatselijke omstandigheden. Laat daarom vooraf een berekening maken voor jouw woning.
Controleer lokale regels en eventuele vergunningsplicht.
Controleer vóór je zonnepanelen aan de muur laat plaatsen de lokale regels en ga na of je een vergunning of melding nodig hebt. De voorschriften kunnen verschillen per gemeente en zijn soms strenger voor gevels aan de straatzijde, beschermde gebouwen of woningen in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Woon je in een appartement, bespreek de plannen dan ook met de vereniging van mede-eigenaars, want de gevel is vaak een gemeenschappelijk deel.
Gebruik geschikte gevelbeugels en weerbestendige bevestigingen.
Gebruik altijd geschikte gevelbeugels en weerbestendige bevestigingen om zonnepanelen stevig en veilig aan de muur te monteren. Zo zijn ze beter bestand tegen wind, regen en temperatuurschommelingen en voorkom je schade aan de panelen of de gevel. Laat een vakman controleren of de muur het gewicht en de belasting aankan en kies bevestigingsmateriaal dat past bij het type gevel.
Laat de elektrische aansluiting door een erkende installateur uitvoeren.
Laat de elektrische aansluiting van zonnepanelen aan de muur uitvoeren door een erkende installateur. Die zorgt ervoor dat de panelen, omvormer en bekabeling correct en veilig op elkaar worden aangesloten en dat de installatie voldoet aan de geldende voorschriften. Zo verklein je het risico op storingen, oververhitting of elektrische ongevallen. Vraag na de plaatsing ook om de nodige documenten en informatie over de keuring en het onderhoud van je installatie.